Beč u znaku slova B: Bunjuel, Berlanga i Bardem

05. Februar 2020
Smrt jednog bicikliste, Huan Antonio Bardem, 1955. © Österreichisches Filmmuseum
Smrt jednog bicikliste, Huan Antonio Bardem, 1955. © Österreichisches Filmmuseum

Retrospektiva Austrijske kinoteke u Beču prikazuje u martu 2020. godine filmove Luisa Bunjuela (1900-1983), Huana Antonija Bardema (1922-2002) i Luisa Garsije Berlange (1921-2010).

Posetioci Austrijske kinoteke biće u prilici da uživaju u filmovima Luisa Bunjuela kao i dva podjednako važna reditelja posleratne Španije – Berlange i Bardema. Početak njihovog rada označila je saradnja na crnoj komediji"Ovaj srećni par" (1953.). Nakon Drugog svetskog rata i Bunjuelovog egzila, oba režisera našla su se u središtu filmske obnove Španije i jasno se distancirala od zvanične kinematografije fašističke diktature.

Ozbiljni konflikti Bardema i Berlange sa španskom vlašću uslediće tek kad budu dostigli kreativni vrhunac, a njihovi filmovi osvojili brojne nagrade na međunarodnim festivalima. Bardem će podržati produkciju Bunjuelovog filma "Viridijana" (1961.) koji će, kao i mnogi njihovi projekti, biti zabranjen u Španiji. Komercijalni gubici, animozitet i antipatije filmske kritike ugroziće i gotovo zaustaviti karijere Berlange i Bardema sve do smrti Fransiska Franka 1975. godine.

Bardemova angažovanost, kritičnost i esteticizam stoje nasuprot Berlanginom bizarnom humoru, gubitku slobode i filmskom „snajperisanju“ društva. U "Dobrodošli, gospodine Maršal" (1952.) Luis Berlanga ismeva isključenje Španije iz pružanja američke pomoći u posleratnom periodu dok u crnoj komediji "Dželat" (1963.) iskazuje svoje protivljenje smrtnoj kazni: ostareli krvnik Amadeo uspeva da pronađe naslednika u poslu, ali neiskusni zet-dželat tek treba da izvede svoju prvu egzekuciju. Bardem u istom periodu stvara svoje značajne filmove: "Glumci" – o nepokolebljivoj strasti prema glumačkom zanatu, "Glavna ulica" – o gorkom razočaranju jedne neudate provincijalke i "Smrt jednog bicikliste" koji postaje manifest realističkog filma.

Demokratske promene doneće rediteljima mogućnost za slobodu izraza. Bardem napušta simbolizam i aluzije u korist jasnih formi. Kao član španske Komunističke partije ostaće veran njenim parolama i u tom duhu snimiti filmove "Most" (1976.), "Sedam dana u januaru" (1978.) i "Upozorenje" (1982.). U poslednjoj stvaralačkoj fazi Berlanga usmerava sarkazam ka dekadentnoj eliti i novonastalim strukturama moći. Tako u filmu "Četvrtkom, čudo" (1957.)lokalni moćnici šire lažne vesti o prikazivanju sveca kako bi od svog sela napravili turističku atrakciju. U filmu "Nacionalna puška" (1978.) Berlanga ismeva odgovornost srednje klase u pospešivanju Frankove diktature. Tako će 2002. godine ovaj reditelj posegnuti za neostvarenim projektom – scenom učiteljičinog sna iz filma "Dobrodošli, gospodine Maršal" koju 50 godina ranije nije mogao da snimi – i od nje napraviti kratki film "Učiteljičin san".

Pored različitih oblika cenzure, izbor filmova u Austrijskoj kinoteci se bavi i temom ravnopravnosti polova. Bardem tematizuje žensko pitanje i katolički moral u filmovima "Glavna ulica" i "Nikada se ništa ne dešava" (1963.). Nasuprot tome, Berlangini filmovi su obeleženi strahom od prevlasti i dominacije žena, pre svega film "Prirodna mera" (1974.).

Filmski program počinje 27. februara i traje do 2. aprila 2020. godine.

Komentara (0)

Povezane vesti

Razno
U Kragujevcu otvoren Legat Nikole Koke Jankovića
19. Februar 2020
Jedinstveni objekat, Legat Nikole Koke Jankovića otvoren je u Kragujevcu, a u njemu se nalazi i...
Razno
Osniva se memorijalni centar za Staro sajmište
19. Februar 2020
Ministar kulture i informisanja Vladan Vukosavljević izjavio je juče da se Predlogom zakona o...
Razno
Više potencijalnih lokacija za Muzej Nikole Tesle
18. Februar 2020
Zdanje nekadašnje Glavne železničke stanice na Savskom trgu, termoelektrana...
Razno
Na Dan državnosti Srbije Nijagarini vodopadi u bojama srpske zastave
18. Februar 2020
Najpoznatiji vodopadi na svetu na reci Nijagari bili su osvetljeni crveno-plavo-belo, u bojama...