Knežev arsenal u Kragujevcu među važnim zdanjima industrijske baštine Evrope

11. Septembar 2020
Foto: Zoran Lazarević
Foto: Zoran Lazarević

Kao tačka značajna i na ruti Putevima Tesle i na Putevima rudarstva, Knežev arsenal u Kragujevcu je jedino zdanje industrijske baštine Jugoistočne Evrope koje će biti predstavljeno u okviru evropskog događaja WORK it OUT. Događaj organizuje Evropska ruta industrijske baštine (ERIH), inače sertifikovani put kulture Saveta Evrope, čiji su deo i pomenute kulturne rute posvećene Nikoli Tesli i rudarstvu. Članovi ERIH-a će istovremeno, 13. septembra od 14 do 15.30 časova, zaplesati ispred 35 značajnih spomenika industrijske baštine Evrope. Baš tog datuma se u mnogim zemljama obeležava Dan evropskog nasleđa.

Ceo događaj biće prenošen putem fejsbuk stranice ERIH-a (https://www.facebook.com/ERIH.net), a snimci sa svih lokacija će biti objavljeni i na YouTube kanalu.

- Zadovoljstvo nam je i čast da budemo deo ovog međunarodnog događaja i veliku zahvalnost na tome dugujemo Klasteru puteva kulture, koji razvija rute Putevima Tesle i Putevima rudarstva, i koji je član ERIH mreže. WORK it OUT događaj je posebno značajan za mlade Kragujevčane, koji dobijaju priliku da plešu u istom ritmu sa mladima iz ostalih evropskih zemalja, i na taj način promovišu svoj grad i industrijsko nasleđe - kaže Marija Đoković iz Kancelarije za mlade Kragujevca.    

Knežev arsenal, kao jedinstveni vojno-industrijski i arhitektonski kompleks sagrađen krajem 19. i početkom 20 veka, proglašen je kulturnim dobrom od velikog značaja. Od nekadašnjeg Starog Miloševog arsenala nastala je Topolivnica i od tada je metalska industrija osnov privrednog razvoja. Prva sijalica u Srbiji zasijala je 1884. godine baš ovde. Stoga se ovaj kompleks našao na mapi čak dve značajne kulturne rute koje razvija Klaster puteva kulture: Putevima Tesle i Putevima rudarstva - Balkan kolevka metalurgije. Ove rute su od prošle godine deo Evropske rute industrijske baštine (ERIH), sertifikovanog puta kulture Saveta Evrope.

- Članstvo u jednoj tako značajnoj mreži, koja obuhvata preko 1800 lokacija u svim zemljama Evrope i više evropskih tematskih industrijskih ruta, od izuzetnog je značaja. Priključivanjem ERIH-u, Klaster puteva kulture je na mapu evropske industrijske baštine upisao prvenstveno Muzej Nikole Tesle, ali i male stogodišnje hidroelektrane Elektroprivrede Srbije, koje su živi muzeji. Trudimo se da što više skrenemo pažnju na vredno industrijsko nasleđe Srbije i Jugoistočne Evrope. Stoga će se i na predstvojećem događaju, rame uz rame sa impozantnim zdanjima industrijske baštine iz Nemačke, Velike Britanije, Španije, Poljske, Belgije, Češke, Ukrajine i Norveške, naći i kragujevački Knežev arsenal - objašnjava Manuela Graf, predsednica Upravnog odbora Klastera puteva kulture i istraživač na Univerzitetu u Gisenu (Nemačka).

Klaster puteva kulture umrežava preko 50 institucija kulture, turističkih organizacija i agencija, privrednika i čak šest fakulteta u Srbiji, Hrvatskoj, Sloveniji, Češkoj i SAD.

Ruta Putevima Tesle nas vodi na putovanje kroz sve zemlje u kojima je Nikola Tesla ostavio traga (Srbija, Hrvatska, Slovenija, Austrija, Mađarska, Češka, Francuska, Nemačka, Velika Britanija, SAD i Kanada). Deo rute Putevima Tesle kroz Srbiju obuhvata sam Muzej Nikole Tesle, Beograd iz ugla Nikole Tesle – sve ono što je Tesla video i obišao kada je 1892. godine posetio Beograd, Negotin kao rodni grad Đorđa Stanojevića, i deset malih starih hidroelektrana Elektroprivrede Srbije, koje su pravi mali živi muzeji, a nastale su mahom zahvaljujući velikom prijateljstvu i saradnji Tesle i Stanojevića. Na Putevima Tesle je još i Muzej Jovana Jovanovića Zmaja u Sremskoj Kamenici, Teslinog omiljenog pesnika, zatim manastir Šišatovac odakle potiče Teslina ljubav prema golubovima, Zavičajni kompleks Mihajla Idvorskog Pupina, Teslinog savremenika.

Sa druge strane, ruta Putevima rudarstva - Balkan kolevka metalurgije se oslanja na rezultate istraživanja koji su pokazali da je teritorija današnje Srbije kolevka svetske metalurgije. Prvo topljenje metala počelo pre 7.000 godina u ataru sela Veliko Laole, na današnjem lokalitetu Belvode. Ruda se kopala na obližnoj Rudnoj glavi, prerađivala na Belovodama, a pretpostavlja se da je Pločnik, lokalitet kod današnjeg Prokuplja, bio je neka vrsta velikog praistorijskog industrijskog centra. Zanimljiva stara rudarska okna, u koja se čak može ući, postoje i u Đavoljoj varoši. Ako se tome doda Bor, kao rudarski grad u kome postoji i Muzej rudarstva i posve nesvakidašnji, podzemni Rudarski kafić u Borskom rudniku, te rudnici kod Aleksinca i Knjaževca, dobijamo neverovatno putovanje kroz razvoj rudarstva od praistorije do današnjih dana.

Komentara (0)

Povezane vesti

Razno
Dekanterove medalje osvojilo 89 srpskih vina!
24. Septembar 2020
Istorijski uspeh za srpsko vinarstvo - bilans priznanja na čuvenom ocenjivanju u Londonu...
Razno
Jelovnik najzdravijeg naroda na svetu
23. Septembar 2020
Početkom sedamdesetih, Nešnal džiografik objavio je seriju članaka o najdugovečnijim...
Razno
18. Septembar 2020
Uz podršku Grada Beograda i Turističke organizacije Beograda, predstojećeg vikenda...
Razno
Тesla EKO Forum na planini Goč
17. Septembar 2020
Treći Tesla EKO Forum biće održan od 19 do 20. septembra na planini Goč. U pitanju je...