Anine: Najznačajniji rimski kompleks u zapadnoj Srbiji

04. March 2019
Foto: Sanja Dovečer
Foto: Sanja Dovečer

Arheološko nalazište Anine nalazi se u selu Ćelije kod Lajkovca na površini većoj od 30 hektara. Za ovaj lokalitet se zna više od pola veka, ali su ozbiljnija istraživanja počela pre 15-tak godina kada je utvrđeno da je kompleks nastao krajem trećeg i početkom četvrtog veka nove ere i da predstavlja dosad najbolje očuvane ostatke ruralne arhitekture rimskog perioda.

Zavod za zaštitu spomenika kulture Valjevo završio je konzervaciju i restauraciju Rimske vile, a već su počeli i radovi na zaštiti ekonomskog dela kompleksa.

- Lokalitet Anine veoma je značajan za Kolubarski okrug, ali i šire. Pored stambenog dela, tu je i ekonomski deo koji je služio za skladištenje poljoprivrednih proizvoda. Otkriveni su dobro očuvani ostaci šest prostorija, a zidovi su oko metar do dva visine. Do sada je urađena konzervacija tog rezidencionalnog dela vile, a sada sledi rekonstrukcija i zaštita ekonomskog dela i parterno uređenje oko objekata, a u trećoj fazi akcenat će biti da daljem istraživanju termi koje su otkrivene - kaže arheolog Radivoje Asić.

Život u Rimskom carstvu

Lokalitet prikazuje ne samo način života rimskog bogataša iz perioda sa kraja trećeg i početka četvrtog veka, već oslikava i veličinu ovog poljoprivrednog dobra iz tog vremena na teritoriji Srbije. Pored toga što se mogu videti dobro sačuvani tragovi arhitekture, dosta toga se može naučiti o organizaciji prostora, o uslovima stanovanja.

Ovde je sakupljano žito, obavljano je njegovo skladištenje i transport za velike gradove koji su postojali na teritoriji današnje Srbije. Žito i hrana odavde su dopremani i za vojsku koja se nalazila na granicama.

- Ovaj lokalitet je imao veliki ekonomski značaj, jer u to doba hrana nije mogla biti dopremana sa velikih udaljenosti, već se odavde transportovala do Dunava za stanovništvo i vojsku. Značaj ovog kompleksa je u pronalaženju terme, odnosno rimskog kupatila kojeg nema na ovim prostorima i koji predstavlja kulturni fenomen tog doba. Terme su omogućavala ljudima koji su tu živeli i radili, bez obzira na društveni status da koriste termalna kupatila za ličnu higijenu - dodaje Arsić.

Anine na raskršću puteva

Na lokalitetu Anine očekuje se da bi kompletan posao mogao biti završen u naredne dve do tri godine i da potom ovo značajno arheološko nalazište dobije i svoj publicitet i bude na mapi turističkih destinacija.

- Ovaj lokalitet značajan je ne samo za TO Lajkovac, jer kako dalje odmiču istraživanja i kako se otkrivaju novi detalji, smatramo da ima sve veći značaj i za Srbiju. U prilog tome je i činjenica da sve više dobijamo pozive iz regiona za učešće na konferencijama istorijskih gradova - objašnjava Milutin Ranković, direktor TO Lajkovac.

U vreme kada je nastao ovaj kompleks, ušće reke Ljig u Kolubari bilo je granica Šumadije, Tamnave i Kolubare. Ovo mesto je još tada, u III i IV veku bilo veoma značajno za snabdevanje Sirmijuma, koji je u hijerarhiji bio značajan grad rimske carevine, za Limese koji su se tada nalazili na našim rekama, a na ovom prostoru je kasnije počela da egzistira srpska despotovina.

- Ovaj prostor je bio raskrsnica puteva, kako kažu, dubrovačkih trgovaca koji su išli na trg u Nepričavu, a to je bilo srednjevekovno mesto nedaleko odavde - kaže Ranković.

Rimsko kupatillo - jedno od retkih na širem području

Ranković kaže da je pored rimske vile, otkriće kupatila veoma značajno, jer u ovakvom obimu očuvanosti ne postoji na teritoriji ne samo Srbije, nego i bivše Jugoslavije, a nema ih mnogo ni na teritoriji nekadašnjeg Rimskog carstva.

Ovaj lokalitet otkriva ne samo život tog vremena, već su pronađeni brojni artefakti koji mogu biti intresantni ne samo za đačke ekskurzije, već i za istraživače. Poznato je da ovakva mesta privlače stručnjake iz raznih oblasti, ali bi ovo moglo postati i stecište za putopisce, novinare, književnike, umetnike, a ima izuzetan značaj i laku pristupačnost. Sigurno je da zemlja još toga skriva, ali će zahvaljujući arheolozima dosta toga sigurno ugledati svetlost dana.

Danas, blizina autoputa i Ibarske magistrale daje prednost u odnosu na druga nalazišta i veliku šansu da Anine postanu turistički centar. Još je dug put do toga da ovo bude komercijalno mesto, ali u svakom slučaju ovo će u nekom budućem periodu donositi prihode.

Sredstva za istraživanja, konzervaciju i otkup zemljišta su veoma bitna jer bez toga nema pravog posla. Do sada su sredstva obezbeđivana od strane Opštine Lajkovac i Ministarstva kulture, a budući posetioci će pored arheološkog nalazišta Anine moći da vide i veoma stare manastire i crkve u neposrednoj blizini. Tu je i Spomen kosturnica Kolubarske bitke, tako da ceo prostor ima šta da ponudi posetiocima.

Tekst i foto: Sanja Dovečer

Izvor: Agroklub

Comments (0)

Connected news

Tourism
Izrael sve popularnija turistička destinacija
20. March 2019
U decembru 2018. Izrael je posetilo 325.600 stranih turista što je za 12,2 posto...
Tourism
Fokus predsedavanja Srbije Jadransko-jonskom inicijativom biće usmeren na turizam i kulturu
20. March 2019
Turizam i kultura pružaju brojne mogućnosti saradnje u regionalnom okviru, otvaraju put ka...
Tourism
Novi Sad posetili novinari iz Kine
19. March 2019
Turistička organizacija Srbije, u saradnji sa Turističkom organizacijom Beograda, Novog Sada i...
Tourism
Pet luksuznih turističkih iskustava koje ne treba propustiti
19. March 2019
Kompanija Virtuoso® objavljuje godišnji izveštaj o trendovima luksuznih...