Knežev arsenal u Kragujevcu među važnim zdanjima industrijske baštine Evrope

11. September 2020
Foto: Zoran Lazarević
Foto: Zoran Lazarević

Kao tačka značajna i na ruti Putevima Tesle i na Putevima rudarstva, Knežev arsenal u Kragujevcu je jedino zdanje industrijske baštine Jugoistočne Evrope koje će biti predstavljeno u okviru evropskog događaja WORK it OUT. Događaj organizuje Evropska ruta industrijske baštine (ERIH), inače sertifikovani put kulture Saveta Evrope, čiji su deo i pomenute kulturne rute posvećene Nikoli Tesli i rudarstvu. Članovi ERIH-a će istovremeno, 13. septembra od 14 do 15.30 časova, zaplesati ispred 35 značajnih spomenika industrijske baštine Evrope. Baš tog datuma se u mnogim zemljama obeležava Dan evropskog nasleđa.

Ceo događaj biće prenošen putem fejsbuk stranice ERIH-a (https://www.facebook.com/ERIH.net), a snimci sa svih lokacija će biti objavljeni i na YouTube kanalu.

- Zadovoljstvo nam je i čast da budemo deo ovog međunarodnog događaja i veliku zahvalnost na tome dugujemo Klasteru puteva kulture, koji razvija rute Putevima Tesle i Putevima rudarstva, i koji je član ERIH mreže. WORK it OUT događaj je posebno značajan za mlade Kragujevčane, koji dobijaju priliku da plešu u istom ritmu sa mladima iz ostalih evropskih zemalja, i na taj način promovišu svoj grad i industrijsko nasleđe - kaže Marija Đoković iz Kancelarije za mlade Kragujevca.    

Knežev arsenal, kao jedinstveni vojno-industrijski i arhitektonski kompleks sagrađen krajem 19. i početkom 20 veka, proglašen je kulturnim dobrom od velikog značaja. Od nekadašnjeg Starog Miloševog arsenala nastala je Topolivnica i od tada je metalska industrija osnov privrednog razvoja. Prva sijalica u Srbiji zasijala je 1884. godine baš ovde. Stoga se ovaj kompleks našao na mapi čak dve značajne kulturne rute koje razvija Klaster puteva kulture: Putevima Tesle i Putevima rudarstva - Balkan kolevka metalurgije. Ove rute su od prošle godine deo Evropske rute industrijske baštine (ERIH), sertifikovanog puta kulture Saveta Evrope.

- Članstvo u jednoj tako značajnoj mreži, koja obuhvata preko 1800 lokacija u svim zemljama Evrope i više evropskih tematskih industrijskih ruta, od izuzetnog je značaja. Priključivanjem ERIH-u, Klaster puteva kulture je na mapu evropske industrijske baštine upisao prvenstveno Muzej Nikole Tesle, ali i male stogodišnje hidroelektrane Elektroprivrede Srbije, koje su živi muzeji. Trudimo se da što više skrenemo pažnju na vredno industrijsko nasleđe Srbije i Jugoistočne Evrope. Stoga će se i na predstvojećem događaju, rame uz rame sa impozantnim zdanjima industrijske baštine iz Nemačke, Velike Britanije, Španije, Poljske, Belgije, Češke, Ukrajine i Norveške, naći i kragujevački Knežev arsenal - objašnjava Manuela Graf, predsednica Upravnog odbora Klastera puteva kulture i istraživač na Univerzitetu u Gisenu (Nemačka).

Klaster puteva kulture umrežava preko 50 institucija kulture, turističkih organizacija i agencija, privrednika i čak šest fakulteta u Srbiji, Hrvatskoj, Sloveniji, Češkoj i SAD.

Ruta Putevima Tesle nas vodi na putovanje kroz sve zemlje u kojima je Nikola Tesla ostavio traga (Srbija, Hrvatska, Slovenija, Austrija, Mađarska, Češka, Francuska, Nemačka, Velika Britanija, SAD i Kanada). Deo rute Putevima Tesle kroz Srbiju obuhvata sam Muzej Nikole Tesle, Beograd iz ugla Nikole Tesle – sve ono što je Tesla video i obišao kada je 1892. godine posetio Beograd, Negotin kao rodni grad Đorđa Stanojevića, i deset malih starih hidroelektrana Elektroprivrede Srbije, koje su pravi mali živi muzeji, a nastale su mahom zahvaljujući velikom prijateljstvu i saradnji Tesle i Stanojevića. Na Putevima Tesle je još i Muzej Jovana Jovanovića Zmaja u Sremskoj Kamenici, Teslinog omiljenog pesnika, zatim manastir Šišatovac odakle potiče Teslina ljubav prema golubovima, Zavičajni kompleks Mihajla Idvorskog Pupina, Teslinog savremenika.

Sa druge strane, ruta Putevima rudarstva - Balkan kolevka metalurgije se oslanja na rezultate istraživanja koji su pokazali da je teritorija današnje Srbije kolevka svetske metalurgije. Prvo topljenje metala počelo pre 7.000 godina u ataru sela Veliko Laole, na današnjem lokalitetu Belvode. Ruda se kopala na obližnoj Rudnoj glavi, prerađivala na Belovodama, a pretpostavlja se da je Pločnik, lokalitet kod današnjeg Prokuplja, bio je neka vrsta velikog praistorijskog industrijskog centra. Zanimljiva stara rudarska okna, u koja se čak može ući, postoje i u Đavoljoj varoši. Ako se tome doda Bor, kao rudarski grad u kome postoji i Muzej rudarstva i posve nesvakidašnji, podzemni Rudarski kafić u Borskom rudniku, te rudnici kod Aleksinca i Knjaževca, dobijamo neverovatno putovanje kroz razvoj rudarstva od praistorije do današnjih dana.

Comments (0)

Connected news

Others
Muzej Nikole Tesle u staroj zgradi termocentrale na Dorćolu
29. September 2020
Ukoliko Vlada Srbije prihvati predlog Grada Beograda, stara zgrada termocentrale na Dorćolu...
Others
Miroljub Aleksić, predsednik „Alko Grupe“, dobitnik nagrade „Kapetan Miša Anastasijević“ za životno delo
28. September 2020
  U okviru projekta "Put ka vrhu", u Arheološkom parku Viminacijum, 25....
Others
Karavan za klimu 3.0- Mali korak za čoveka, veliki za prirodu
25. September 2020
Karavan za klimu je projekat koji je 2018. godine osmislio Francuski institut u Srbiji, a koji...
Others
Vikend magičnih ukusa: Nova ekskluzivna premijera aroma
25. September 2020
Ukus Fest i šoping centar Stadion nastavljaju da podržavaju domaće poljoprivredne...